• के ‘मगरात’ मगर जातिको मौलिक धर्मसंस्कृतिको पहिचान बन्न सक्छ ?

    २०३० को दशकमै प्राडा केशरजंग बरालले मगर जातिका मौलिक लोक संस्कृति र संस्कारहरु सम्बन्धमा अध्ययन गर्नुभएको थियो । उहाँले मगर जातिका सयौँ मौलिक संस्कृति र संस्कार अध्ययन गर्ने क्रममा मगर जातिका आफ्नै मौलिक सांस्कृतिक र धार्मिक मान्यताहरु रहेको निष्कर्ष निकाल्नु भयो । ती मान्यताहरु वस्तुगत, सरल र प्राकृतिक विज्ञानमा आधारि...

  • गाईबाट लाहुरिज्ममा शिफ्ट भएको मेरा पूर्वजको अर्थशास्त्र

    दाङरा खाने भाङरा लाउने म आज बहुल समाजको जिम्मेबार सदस्य हूँ । म र मेरो समुदायले गर्ने कर्मले बृहत्तर नेपाली समाजको पर्यावरणमा केही न केही प्रभाव पार्छ । त्यसैले मेरो समुदायमा हजारौँ वर्षदेखि चलिआएका कतिपय व्यवहारहरु म खुलेर बताउँदैन । त्यसका पछाडी धेरै कारण छन् । कतिपय ती व्यवहारहरु उजागर गर्दा राज्यबाट दण्डित हुनु ...

  • पत्रकारिता : ऐनाअगाडि उभिएर

    उर्लेर आउँदा गण्डकीको भेलले यी ढुङ्गे बगर कहाँ लाने हो ? माथिका दुई हरफहरु चर्चित जनवादी गायक जीवन शर्माका हुन् । फरक प्रसङ्गमा गीतिनाटक ‘ठूली’का लागि जीवन शर्माले लेखेको यो गीत यतिबेला नेपाली पत्रकारिता जगतका लागि पनि उत्तिकै सान्दर्भिक देखिएको छ । प्रविधिको उच्चतम विकास, न्यू मिडियाको आगमन, अनलाइन र तालिम तथा...

  • ग्रामीण विकास र ग्रामीण पर्यटन

    विकास खाली कुनै क्षेत्रको भौतिक परिवर्तनसङ्ग सम्बन्धित छैन । विकास कुनै पनि क्षेत्र वा पक्षको भौतिकसङ्गै आर्थिक, सामाजिक, साँस्कृतिक, राजनीतिक तथा मानवीय चेतनाका सम्पूर्ण अवयवहरुको विकासलाई बुझ्नुपर्दछ । हामीले भौतिक विकासलाई मात्र विकास बुझ्ने गल्ती गर्नु हुँदैन । कुनै पनि पक्षको स्थितिमा भएको सकारात्मक परिवर्तन वा रु...

  • चित्लाङको यात्रा र इन्द्रसरोवर तालमा शयर गर्दाको त्यो क्षण

    जिन्दगीका हरेक आरोह–अवरोहमा दृश्यहरू देखिन्छन्, भेटिन्छन् तर सबैलाई कैद गर्न सकिँदैन । कैद गर्न सकिएकाहरूले हाम्रो मस्तिष्क र जीवनलाई सदैव उर्जाशील बनाउन मद्दत पु¥याउँदो रहेछ । यात्राको क्रममा कति ठाउँमा पुग्दा यस्तो लाग्छ कि कतै यो स्वर्गको टुक्रा नै पो हो कि ? कति कुरालाई आँखाले देखिँदैन जसलाई मनले हेर्नुपर्ने हुन्छ ...

  • मोहनविक्रम सिंहले किन भने ‘‘नेकपा वास्तवमा सत्ताबाहिर छ’’

    नेपालको समग्र स्थिति र घटनाक्रममाथि विचार गर्दा नेपाल कता जाँदैछ, यो गम्भीर प्रश्न उत्पन्न भएको छ र हामीले त्यसबारे विचार गर्नु आवश्यक भएको छ । गतकालमा हाम्रो देशमा कतिपय महत्वपूर्ण राजनीतिक उपलब्धीहरू भएका छन् । जस्तो कि संविधानसभाको निर्वाचन, गणतन्त्रको स्थापना, संविधानको निर्माण, संविधान अनुसार विभिन...

  • संघीयता, नागरिकता र सीके राउत

    विगत केही वर्षदेखि सीके राउतले आफ्ना आतंककारी गतिविधिद्वारा देशद्रोहको मुद्दा उठाइरहेका छन् । उनी एक राष्ट्रघाती व्यक्ति भएको कुरामा दुईमत छैन । उनले प्रकाशन गरेका पुस्तकहरु, पर्चाहरु, अडियो र भिडियोहरुले त्यो कुरा प्रमाणित गर्दछन् । उनले गरिरहेको कार्य मूलरुपमा भारतको योजनामा भइरहेको छ । यसरी उनी भारतीय दलाल हुन् । सी...

  • किन रोएकी थिइन् नेकपाकी नेतृ शान्ता चौधरी ?

    नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)को संसदीय दलकी सचेतक शान्ता चौधरीले ‘म रोएको त्यो दिन र टीकापुर काण्डका शिक्षा’ शीर्षकमा एउटा लेख लेखेकी छन् । आखिर किन रोइन् उनी ? उनकै शव्दमा– २०७२ साल भदौ ७ गतेको त्यो कालो दिन मेरो मानसपटलमा अहिले पनि नाचिरहेछ । त्यो दिन कैलालीको टीकापुरमा दुर्दान्त घटना भयो । राजनीतिको आवरणमा अपरा...

  • भेनेजुएलामा अमेरिकन साम्राज्यवादको हस्तक्षेप

    भेनेजुएलाको स्थितिबारे नेकपा (मसाल) कोतर्फबाट यही माघ ११ गते मैले तल लेखे अनुसारको वक्तव्य जारी गरेको थिए, “भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मडुरोका विरुद्ध अमेरिकाले अपनाएको हस्तक्षेपको नीतिको नेकपा (मसाल) ले तीव्र शब्दमा भत्र्सना गर्दछ । उनी जनताद्वारा निर्वाचित राष्ट्रपति हुन् । उनले सुरुदेखि नै अमेरिकन साम्राज्यवादका ...

  • सम्झनामा माघ १९

    तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रको माघ १९ को शाही कूपछि तैं चूप, मै चूपको स्थिति सिर्जना भयो । नेपाल पत्रकार महासंघ त्यस्तो संस्था थियो जसले पहिलोपटक ज्ञानेन्द्रको कदमलाई शाही कूको संज्ञा दिँदै त्यसका विरुद्ध सडकमा ओर्लियो । कतिपयले ७ राजनीतिक दलपछि महासंघलाई आठौं दल पनि भनेका थिए । महासंघका तत्कालीन महासचिव विष्णु निष्ठुरीला...